आकाश सुनार जुम्ला।
जुम्लाको तिला गाउँपालिका–५ लाई औपचारिक रूपमा बालविवाह मुक्त वडा घोषणा गरिएको छ। एक विशेष कार्यक्रमका बीच यो घोषणा गरिएको हो, जसमा स्थानीय जनप्रतिनिधि, संघसंस्था, बाल संरक्षणकर्मी र सरोकारवालाको उपस्थिति रहेको थियो।
वडा अध्यक्ष ललित बहादुर शाहीका अनुसार, विगतमा अशिक्षा मुख्य कारण भएर बालविवाह हुन्थ्यो भने अहिले प्रविधिको दुरुपयोगका कारण पनि यस्तो प्रवृत्ति देखिन थालेको छ। यद्यपि, परामर्श, समुदायस्तरीय छलफल र चेतनामूलक क्रियाकलापमार्फत बालविवाह न्यूनीकरणमा उल्लेखनीय सफलता प्राप्त भएको भन्दै उनले वडा नं ५ लाई बालविवाहमुक्त वडा घोषणा गरिएको जानकारी दिए।
वडामा हाल १,९५१ जनसंख्या छन्, जसमा २६५ घरधुरी, १,११० महिला र ८४१ पुरुष बसोबास गर्छन्। विगत आर्थिक वर्षमा चारवटा बालविवाहका घटना भए पनि यो आर्थिक वर्ष सुरु भएदेखि हालसम्म कुनै पनि बालविवाह नदर्ता भएको वडाध्यक्ष शाहीले बताए।
उनले भने, “अब हामीले बालविवाहलाई अपराधका रूपमा बुझ्न थालिसकेका छौँ। अबदेखि बालविवाह गर्ने वा गराउनेलाई वडाबाट दिइने सेवा सुविधा रोकिनेछ र विवाह बहिष्कारको संस्कारको विकास गरिएको छ।”
वडामा रहेका चारवटा बस्तीमा बाल क्लबहरू गठन गरिएका छन्। ती क्लबमार्फत बालविवाह रोकथामका लागि जनचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गरिँदै आएको छ।
जिल्ला समन्वय समिति जुम्लाका प्रमुख गौरिनन्द आचार्यले बालविवाहलाई समाजका लागि क्यान्सर को रूपमा चित्रण गर्दै भने, “घोषणामात्र होइन, व्यवहारमा पनि सबैले पालना गर्न आवश्यक छ।”
तिला गाउँपालिकाका अध्यक्ष मोतीलाल रोकायाले बालमैत्री स्थानीय शासन तथा बालविवाहमुक्त अभियानलाई तीव्र रूपमा अघि बढाइएको जानकारी दिए। उनले पछिल्लो समयमा प्रविधिको दुरुपयोग तथा